Volkskunde Vlaanderen -

Huis voor Immaterieel Erfgoed vzw

Volkskunde Vlaanderen - Huis voor Immaterieel Erfgoed vzw is een erkende landelijke organisatie volkscultuur die het leven van iedere dag vanuit een hedendaags perspectief bestudeert en onder de aandacht brengt. Volkskunde Vlaanderen heeft als hoofddoel volkscultuur/immaterieel erfgoed van alle groepen mensen in onze samenleving te promoten. De zorg voor immaterieel erfgoed staat bij Volkskunde Vlaanderen centraal. De nadruk ligt hierbij op immaterieel erfgoed en haar materiële dragers en op de beleving, bestudering en de beoefening van volkscultuur.

Missie

Volkskunde Vlaanderen - Huis voor Immaterieel Erfgoed vzw, een erkende landelijke organisatie voor volkscultuur, heeft tot doel de cultureel-erfgoedgemeenschap volkscultuur, die zowel historische als hedendaagse volkskundige aspecten in haar werking opneemt, in kaart te brengen en op de kaart te zetten. Volkskunde Vlaanderen ondersteunt de cultureel-erfgoedgemeenschap volkscultuur en bevordert kennisontwikkeling waarbij zelfrealisatie wordt gestimuleerd, gemeenschapsvorming wordt nagestreefd en uitwisseling van expertise en ervaring centraal staat. Volkskunde Vlaanderen draagt via toegepaste wetenschappelijke en publieksgerichte initiatieven, advisering en overleg én met aandacht voor interculturaliteit en participatie bij tot het uitbouwen van een netwerk over de eigen grenzen van de volkscultuur heen waarin betekenisvolle relaties worden aangegaan, ontwikkeld en onderhouden.

Werking

Volkskunde Vlaanderen - Huis voor Immaterieel Erfgoed vzw houdt toezicht op de interne kwaliteit van haar organisatie en de externe kwaliteit van haar dienstverlening. Als waardebewaker gaat zij steeds op zoek naar innovatieve impulsen om de (meer)waarde van het volksculturele netwerk en van de volkskunde als discipline te waarborgen.

Netwerkopbouw is een werk op lange termijn. Als procesbegeleider ondersteunt Volkskunde Vlaanderen de verenigingen van het volksculturele netwerk bij hun dagelijkse werking. Aan de hand van een helpdesk, zowel reëel als virtueel, wil zij het nodige advies verlenen. Via overleg fungeert Volkskunde Vlaanderen als spreekbuis naar overheid en andere relevante instellingen.

Een netwerk gaat uit van het aanwezige potentieel aan kennis, ervaring en informatie bij de verenigingen. Als veldstimulator gaat Volkskunde Vlaanderen op zoek naar middelen en methoden om aan de hand van projecten dit potentieel aan te wakkeren, optimaal te benutten en zichtbaar te maken. Hierbij wordt de kennisontwikkeling over aspecten, onderzoeks- en ontsluitingsmethoden met betrekking tot de volkscultuur gestimuleerd.

Gelijkgezinden hebben nood aan een breed en representatief platform waar informatie en kennis kan worden uitgewisseld. Volkskunde Vlaanderen creëert hiervoor als kenniskoppelaar een geschikte ontmoetingsinfrastructuur, zowel reëel als virtueel.

Als erfgoedpromotor heeft Volkskunde Vlaanderen een hart voor erfgoed in het algemeen en volkskunde in het bijzonder. Om dit uit te dragen participeert Volkskunde Vlaanderen in samenwerkingsprojecten. Hierbij staan gelijkwaardigheid en visibiliteit centraal en zal gestreefd worden naar samenwerking over de grenzen van disciplines heen.

Volkskunde / etnologie

Algemeen wordt volkskunde/etnologie veelal omschreven als de studie van de volkscultuur. De studie van de volkscultuur is een vergelijkende wetenschap, die cultuuruitingen van de mens, levend in gemeenschap, diachroon en synchroon onderzoekt, met als doel verbanden te leggen tussen het bestudeerde object, zijn drager en het cultuurpatroon. Het gaat over mensen, hoe ze omgaan met hun omgeving, met elkaar en hoe ze daarop reageren.

'het onderzoek van gebruiken, gewoonten, voorstellingen en tradities die onder het volk als in historische continuïteit levende gemeenschap worden aangetroffen.' (Van Dale).

'de bestudering van breed gedragen cultuurverschijnselen in hun historische, sociale en geografische dimensies, waarbij deze dimensies worden opgevat als dynamische, groepsgebonden processen van betekenisgeving en toe-eigening' - Dekker, Roodenburg en Rooijakkers in Volkscultuur: een inleiding in de Nederlandse etnologie.

'het schijnbaar onzichtbare of vanzelfsprekende in het dagelijkse leven zichtbaar maken en ontleden' - Marc Jacobs, directeur van FARO. Het steunpunt voor Cultureel Erfgoed.

'volkscultuur is een volwaardig antwoord van de mens op uitdagingen rondom hem' - Prof. Stefaan Top, leerstoel Volkskunde K.U.Leuven.