| |
[Aankondigingen] |
|
| |
 |
|
| |
| |
Eerste nieuwsbrief van Volkskunde Vlaanderen vzw
Voor het eerst stuurt Volkskunde
Vlaanderen vzw u een elektronische nieuwsbrief. Wij willen
u langs deze weg op de hoogte houden van de verdere ontwikkelingen
van ons werk en maken ook graag plaats voor activiteiten van
andere partners en verenigingen uit het erfgoedlandschap.
Op deze manier kunt u op de voet volgen wat wij doen. Als
u zelf nieuwtjes en informatie heeft die u graag in deze nieuwsbrief
ziet verschijnen, kan u die doorgeven via info@volkskunde-vlaanderen.be.
Kent u mensen die ook onze nieuwsbrief willen ontvangen? Heeft
u een ander e-mail adres? Heeft u ideeën, aanvullingen
of tips voor de volgende nieuwsbrief? Heeft u vragen over
deze nieuwsbrief? Laat het ons weten! Wij wensen u alvast
veel leesplezier! ¬ Het Volkskunde
Vlaanderen-team. |
|
|
|
| |
|
|
| |
| |
Erfgoeddag 2007 | Gratis erfgoedpakket!
Wat willen kinderen bewaren voor de toekomst?
Hun mp-3, hun favoriete barbiepop of stripverhaal, hun cavia
of misschien wel die knotsgekke, kapot getrapte schoenen?
Wij bergen deze geliefkoosde bezittingen veilig weg naar
een plek voor de toekomst: maak kennis met Villa Futura!
Voor al wie droomt van een erfgoedmuseum, hou zondag 22
april vrij. Samen met een Sint-Lambertusklas uit Muizen
bouwen we aan een futuristische tentoonstelling. Met hun
lievelingsitems creëren de kinderen een eigen museum,
een museum van de toekomst. Deze erfgoedtrip wordt vastgelegd
in klank en beeld. In een vierdelige lessenreeks leren de
kids wat erfgoed is en kan zijn. De eindhalte van de reis
vindt plaats in het Erfgoedcentrum Lamot te Mechelen. Wie
het erfgoedmuseum van de kids bezoekt, ontvangt een pakket
met praktische tools om met erfgoed aan de slag te gaan!
¬ Lees
meer |
|
|
|
| |
|
|
| |
| |
Leuven | 21 april 2007
Studiedag : Moderne Druïden | Heksen en Drugs | Ziekte
en Kunst
::
Panoramix in de 21ste eeuw. Over moderne druïden
- Dhr. Herman Clerinx
Wie de avonturen van Asterix heeft gelezen, kent de druïde
Panoramix, een man vol wijsheid en toverkracht. Deze stripheld
is gebaseerd op historische personages. We kunnen de druïden
beschouwen als de priesters of geestelijke leiders van de
vroegere Kelten. Met het wegdeemsteren van de pre-christelijke
Keltische cultuur verdwenen ook de druïden van de aardbol.
Ten minste: zo luidt de klassieke wetenschappelijke opvatting...
:: Scopolamine,
een product van de duivel?
Het belang van kruiden en drugs bij de heksen-vervolging in
de Middeleeuwen
- Dhr. Marc Verplanken
Ten gevolge van een medische vergissing ondervond de auteur
aan den lijve wat een overdosis alkaloïden met een mens
uitricht. Na onderzoek blijkt dat precies deze producten in
de beruchte heksenzalf werden terug-gevonden...
:: Kunnen schilderijen
bekeken door een dokter een wetenschappelijke bron zijn voor
de volkskunde?
- Prof. dr. Jan Dequeker
Volkskunde – Etnologie is de wetenschap die zich systematiserend
bezighoudt met de aard, de levenswijze van mensen. Ervaringen
uit het boek ‘De kunstenaar en de dokter. ANDERS kijken
naar schilderijen’ (Davidsfonds / Leuven, 2006) worden
in dit kader geanalyseerd...
¬ Lees
meer
|
|
|
|
| |
|
|
| |
| |
Studiedag: wij vieren de mei, bouwen aan traditie is werken
aan de toekomst.
Op maandag 30 april 2007 organiseert
de Werkgroep Volkscultuur in Sint-Gillis-Waas een internationale
manifestatie, waarin de leden van de werkgroep zich voorstellen
aan de hand van het project Wij vieren de Mei! Bouwen
aan traditie is werken aan de toekomst. Centraal daarin
staat een traditionele meiboomplanting, uitgevoerd door Volkskunstgroep
Drieske Nijpers vzw, i.s.m. Sportimonium Vlaanderen. Als lentemaand
bij uitstek geniet mei sinds onheuglijke tijden een stevige
reputatie. Deze maand refereert aan kracht, leven, puur natuur,
vruchtbaarheid en uiteraard een gevarieerde portie liefde.
In de omkadering zijn er drie lezingen, een tentoonstelling
en een feestmaal.
¬ Lees meer over
deze studiedag www.meiboomviering.be
|
|
|
|
| |
|
|
| |
| |
Oproep: Provinciale Prijs voor Volkskunde ‘07
De provincie West-Vlaanderen organiseert
in 2007 de jaarlijkse prijs voor Volkskunde. In 2007 wordt
de provinciale Prijs voor Volkskunde opnieuw uitgereikt. Het
is de bedoeling studies te honoreren die een originele en
belangrijke bijdrage leveren aan de lokale of regionale volkscultuur
van West-Vlaanderen. Zowel academisch als niet-academisch
gevormden kunnen deelnemen met al dan niet gepubliceerde studies.
De provinciale Prijs bedraagt € 6.200. De uiterste datum
van inzending is 15 juni 2007.
Het reglement voor deelname
aan de provinciale Prijs kan worden gedownload op www.west-vlaanderen.be/cultuur.
Alle info kan verkregen worden bij Mariette Jacobs, dienst
voor cultuur, Provinciehuis Boeverbos, Koning Leopold III-laan
41, 8200 Sint-Andries, tel 050 40 34 44.
¬
Lees meer over dit evenement
www.west-vlaanderen.be/cultuur
|
|
|
|
| |
|
|
| |
|
|
| |
[Publicaties] |
|
| |
|
|
| |
|
|
| |
| |
De
poppen aan het dansen
Honderd jaar Antwerps Volkskundemuseum. Nieuwe visies op
erfgoed en musea
De poppen aan het
dansen vertrekt van de intrigerende geschiedenis van het
Antwerpse Volkskundemuseum en kijkt in de ziel van z’n
voorvechters. Het museum kan model staan voor hoe in de
twintigste eeuw in Vlaanderen en Nederland werd omgegaan
met volkskundige collecties. De romantische en tegelijk
avant-gardistische visie waarop het gebaseerd was, de passie
waarmee die visie werd uitgedragen en de moeilijke dialoog
met beleidsmakers en het bredere publiek, werpen een nieuw
en verrassend licht op hoe wij met (volkskundig) erfgoed
omgaan. Maar dit boek gaat verder. Het levert ook een fundamentele
bijdrage aan het denken over musea in onze dagen. Musea
zijn op zoek naar een nieuwe maatschappelijke rol. Ze hebben
afscheid genomen van het object als uitdrukking van een
diepere waarheid, maar ze worstelen ook met termen als ‘herinneringsplaatsen’,
‘collectief geheugen’ en (het aanbieden van)
‘ervaringen’. Een aantal collecties wordt ondergebracht
in (nieuwe) musea die het verhaal van een stad of regio
vertellen. Wat kan erfgoed betekenen in zo’n 21ste-eeuws
stadsmuseum? De poppen aan het dansen is een (sleutel)boek
over een stuk geschiedenis van de volkskunde. In de tweede
plaats kijken historici, volkskundigen en etnologen naar
erfgoed en musea, en gaan ze daarover in dialoog. Het boek
bevat ten slotte ook een visueel onderzoek naar de ‘volkskundige
blik’ en de voorstelling van het dagelijks leven in
volkskundige musea. Het resultaat is een uniek experiment,
een alternatief onderzoek dat niet alleen het verleden afstoft
maar ook stof tot nadenken geeft aan iedereen die wel eens
een (volkskundig) museum bezoekt of ermee begaan is.
¬ Lees meer
http://museum.antwerpen.be/museumaandestroom.
|
|
|
|
| |
|
|
| |
|
|
| |
[Volkskunde
is...] |
|
| |
|
|
| |
| |
… met Pasen eieren verstoppen
Eieren staan symbool
voor het begin van nieuw leven en voor verandering. Bovendien
weerspiegelen de delen van het ei de vier natuurelementen.
Zo staat de schaal voor de aarde, het membraan voor de lucht,
het eiwit voor water en de dooier voor het vuur. Door het
eten van eieren kan je als het ware delen in de kracht van
dit nieuwe leven. Eieren en hun symboliek verwijzen naar de
lente. Het zoeken naar eieren is een magische daad om de vitaliteit
van de lente op te wekken.
Om de grond te voeden
en de groei van gewassen te bevorderen, groeven de boeren
eieren in de grond en vermengden ze eierschalen met zand.
Eieren waren in de lente ook overvloedig aanwezig, in tegenstelling
tot ander voedsel. In de vastentijd leefde men 40 dagen op
water en brood. De boeren kampten al snel met een overschot
aan eieren. De eieren werden dan maar geschilderd in wit (leven),
geel (zonlicht), groen (gewas) en rood (levensbloed). Met
Pasen werden de eieren verstopt, uitgedeeld en opgegeten.
De eieren werden ook versierd met verschillende tekens. Deze
levens- en beschermingstekens vormden een mix van natuurgebruiken,
bijgelovige praktijken en christelijke betekenissen. De Christelijke
traditie ziet het ei als een doorgang naar een volgend leven.
De dood is niet het einde, maar het begin, een teken van wederopstanding.
Vandaar dus dat je op
paasdag ouders voor dag en dauw ziet rondhuppelen in de tuin
en kinderen nadien met slaapoogjes naar buiten hollen om die
eieren te gaan zoeken.
|
|
|
“Eén
ei is geen ei,
twee ei is één ei,
drie ei is een paasei” |
| |
|
|
| |
|
|
| |
| |
… een haas die eieren legt
De paashaas is terug
van weleer. Vandaag verdringt hij steeds meer de klokken van
Rome als geseculariseerde brenger van paaseieren. Er zijn
twee grote verwijzingen naar de oorsprong van de paashaas.
In de oudheid reeds werd
de haas in verband gebracht met vruchtbaarheid en zinnenprikkeling.
Zo was de haas het gezelschapsdier van de Teutoonse godin
Ostara. Ostara was de Germaanse tegenhanger van Afrodite en
Venus. De Angelsaksische en Duitse benamingen voor Pasen,
‘easter’ en ‘Ostern’ zijn van haar
naam afgeleid. De naam verwijst naar het oosten. Pasen wordt
dan ook gezien als een feest van het licht. Op afbeeldingen
staat Ostara afgebeeld met een haas en een ei aan haar voeten.
Het verhaal doet de ronde dat de haas een kip was met één,
toch wel vervelende, eigenschap: de kip verstopte namelijk
haar eieren. Op een dag was Ostara dit gedrag meer dan beu.
Ze veranderde de kip in een haas. Hij mocht de eieren terug
gaan zoeken. Als straf mag de haas nog maar één
keer per jaar eieren leggen op voorwaarde dat hij ze goed
verstopt.
Een tweede verwijzing
naar de paashaasm situeert zich in de dierenwereld. Sommige
vogels vinden verlaten hazenslaapplaatsen een ideaal nest
waar ze graag hun eieren in leggen. Deze eieren werden aangezien
voor ‘hazeneieren’. En alhoewel konijnen ook lange
oren hebben en een grote voortplantingsdrift kennen, zijn
hazen veel waakzamer én sneller. Ze houden slechts
een ‘hazenslaap’. |
|
|
|
| |
|
|
|
